عيد قربان ، عيد فطر ( عيد بايرام « 7 » ) ؛ و چنينند اعياد كوچكتر : عيد مولود پيغمبر ( ص ) و عيد ولادت حضرت على ( ع ) كه شاه فعلى آن را برقرار كرده و عيد امام آخر الزمان ، امام مهدى ( عج ) ؛ اما اگر بخواهيم دقيق‌تر باشيم بايد بگوئيم كه اين اعياد فقط از طرف وابستگان به دربار ، كارمندان دولت ، افسران و غيره جشن گرفته مىشوند ؛ مردم غير از عيد نوروز ديگر از عيدى خبر ندارند . روزهاى جمعه تمام بازارها باز است . اهل حرف و كسبه مانند ساير روزهاى هفته سر كار خود مىروند و كشاورز زمين خود را آماده مىكند . اما شاه و حكام جمعه‌ها را تعطيل مىكنند و در ساير اعياد مراسم سلام برپا مىدارند ، به وزيران و ساير صاحب‌منصبان تهنيت مىگويند و عبارت معمول تبريك نيز چنين است : « عيد شما مبارك باد . » اما در عيد نوروز و روزهاى بعد على العموم از كوچك و بزرگ جشن مىگيرند . عيد قربان مصادف است با دهم ذى الحجه و در نتيجه پس از گذشت چند سال با روز آشتىكنان يهوديان مصادف مىشود . اين هر دو قوم سنت واحدى را تجليل مىكنند كه همان قربانى حضرت ابراهيم است . منتها آنكه مسلمانان اسمعيل را به جاى اسحق ذكر مىكنند . به عوض يهوديان امروزى كه با كشتن چند مرغ در شب قبل از عيد به تجديد خاطرهء آن واقعه اكتفا مىكنند مسلمانان آن را به مقياسى با عظمت برپا مىدارند . گله‌هائى از گوسفند را براى قربانى به شهر مىآورند ؛ در بعضى از خانه‌ها حتى ده گوسفند مىكشند و به زحمت خانواده‌اى مىشود سراغ كرد كه يك گوسفند هم در آن قربانى نشود « 8 » . در نتيجه گوشت در اين هنگام چندان فراوان است كه نه تنها هر تهيدستى هرچه بخواهد از آن بدست مىآورد بلكه مقدارى از آن نيز فاسد شده به كوچه ريخته مىشود . گوشت به همراه آشغال و دل و رودهء گوسفند روزهاى بسيارى در كوى و برزن مىماند ، زيرا سگها و شغالها از عهدهء خوردن گوشت به اين فراوانى برنمىآيند و در نتيجه بعد از عيد قربان هميشه اسهال و ساير بيماريها شايع مىگردد . هرگاه عيد قربان در اردوى تابستانى شاه برپا شود بايد ميدان را روز بعد تميز و پاكيزه كنند ، زيرا عفونت هوا و آبى كه در اثر انداختن دل و روده در آن ، آلوده شده است ادامهء اقامت در آن محل را غير ممكن مىسازد . در سالهائى كه و با شيوع دارد پس از عيد قربان بر شدت و حدت آن بيمارى واگير افزوده مىشود . در تهران شترى را با آرايه و پيرايهء تمام در معيت نواى موسيقى از خيابانها مىگذرانند . قبلا ، خود شاه آن را قربانى مىكرد ولى فعلا اين وظيفه به عهدهء يكى از خويشان خاندان سلطنتى محول گرديده است ؛ شاه با دست خود فقط چند گوسفند را كه به اين منظور به حضورش مىآورند مىكشد .

--> ( 7 ) . در اصل چنين است . - م . ( 8 ) . قبلا مؤلف گفته بود كه ايرانيها فقط نوروز را جشن مىگيرند و در نتيجه در اين مورد تعارضى در مطلب ديده مىشود . - م .